viyana aksiyonistleri

sartre: ÔÇťbast─▒r─▒lmas─▒ olanaks─▒z ┼čiddetÔÇŽ kendini yeniden yaratan insandan ba┼čka bir ┼čey de─čildirÔÇŽ yery├╝z├╝n├╝n lanetlileri ancak ├ž─▒lg─▒n deh┼četle insan haline gelebilir.ÔÇŁ

bu da nerden ├ž─▒kt─▒ demeyin! ger├ži ben de, ÔÇśarifÔÇÖin manchesterÔÇÖa att─▒─č─▒ gol├╝ ararken, song├╝l karl─▒ videosuna kadar gelen adamÔÇÖ gibi hissetmiyor de─čilim. bir├žok durum kar┼č─▒s─▒nda genel hissiyat─▒m bu oluyor. yine de b├Âyle ilgin├ž ┼čeyler ├Â─črenmek, paha bi├žilemez!

uzun laf─▒n k─▒sas─▒, viyana aksiyonistleriÔÇÖne de sexy sushi diye bir grup hakk─▒nda ara┼čt─▒rma yaparken rastlad─▒m. ilgin├ž sahne ┼čovlar─▒, videolar─▒, solist julia lano├źÔÇÖnin memeleri derken, bir bakt─▒m ki bu de─či┼čik hareketlerin as─▒l kayna─č─▒ l’actionnisme viennois orijiniyle 1960ÔÇÖl─▒ y─▒llarda ortaya ├ž─▒kan bir performans sanat─▒ hareketiymi┼č.

ba┼čl─▒ca temsilcileri; g├╝nter brus, otto muehl, hermann nitsch ve rudolf schwarzkogler olan bu arkada┼člar─▒m─▒z─▒n ├žo─čunlukla ├ž─▒plak ger├žekle┼čtirip malzeme olarak kan ve d─▒┼čk─▒ kulland─▒klar─▒ performanslar, polislerin m├╝dahaleleri ve hapis cezalar─▒yla son bulur.

viyana aksiyonistleri d├Ânemlerinde genellikle az─▒l─▒ sapk─▒nlar olarak g├Âr├╝lm├╝┼člerdir. yine de onlar─▒ biraz anlamaya ├žal─▒┼čal─▒m:

performanslar─▒nda g├Âsterdikleri insan bedenlerine y├Ânelik ÔÇô├žo─čunlukla kendi bedenleri- ┬ásadomazo┼čistik hareketlerin amac─▒, genel ahlak normlar─▒na tepki olarak, insanlar─▒ ger├žeklerle tiksindirip, toplumsal de─čerleri yarg─▒latacak, bu ┼čok etkisiyle de yeni bir ┼čeyler in┼ča etmenin yolunu a├žacak olmalar─▒d─▒r.

yukar─▒daki tariften ba┼čka, hermann nitsch ise sanat├ž─▒lar─▒n ve izleyicilerin bu t├╝r performanslar arac─▒l─▒─č─▒yla, bast─▒rd─▒klar─▒ ┼čiddet ve ┼čehvet duygular─▒ndan ar─▒nd─▒klar─▒n─▒ savunmu┼čtur. yine de nitschÔÇÖin bu performanslar i├žin seyirci ├Ân├╝nde canl─▒ canl─▒ katledip, kanlar─▒n─▒ ve i├ž organlar─▒n─▒ kulland─▒─č─▒ hayvanlar, i┼čin niteli─čini sorgulamam─▒za sebep oluyor.

marina abramovi├ž, g├Âsterilerinde ac─▒y─▒ bizzat deneyimlemi┼č, bedenin ve akl─▒n dayan─▒kl─▒l─▒k s─▒n─▒rlar─▒n─▒ zorlam─▒┼čt─▒r. antidepresan haplar yutarak yapt─▒─č─▒ g├Âsterisinde kendinden ge├žerek ├Âl├╝m├╝n e┼či─čine gelmi┼čtir. yapt─▒─č─▒ performanslar aras─▒nda bedenini yaralama, kendini k─▒rba├žlama, donma noktas─▒na gelinceye kadar buz bloklar─▒ ├╝zerinde kalma, bir paravan i├žerisinde oksijeni yok eden alevler kullanarak bo─čulma noktas─▒na kadar gelme gibi ├Âl├╝me ├žok yakla┼čt─▒─č─▒ deh┼četengiz g├Âsterileri vard─▒r. performanslar─▒n─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒, izleyici m├╝dahalesiyle son bulmu┼čtur.

chris burden ise, kendini ├že┼čitli tehlikelere maruz b─▒rakarak, d├╝nya ├žap─▒nda ┼č├Âhreti yakalad─▒─č─▒ performanslar d├╝zenlemi┼čtir. 1971 y─▒l─▒nda ger├žekle┼čtirdi─či ÔÇťate┼č etÔÇŁ (vur) isimli performans─▒, o g├╝ne kadar olan performanslar─▒n─▒n i├žerisinde en sansasyonel olan─▒yd─▒. burden, kendini asistan─▒na 22 kalibrelik bir silahla kolundan vurdurmu┼čtur. burden, bu t├╝r performanslar─▒n zihinsel bir deneyim gibi oldu─čunu, yani ya┼čad─▒klar─▒yla akl─▒n─▒n nas─▒l ba┼č edece─či merak─▒yla yapt─▒─č─▒n─▒ s├Âyler. ÔÇť├Ârne─čin, saat yedi bu├žukta bir odaya gireceksin ve kar┼č─▒ndaki adam seni vuracak: bunu bilmenin insana ya┼čatt─▒─č─▒ zihinsel deneyimden s├Âz ediyorum. bu t├╝r performanslar─▒ kurgulama s├╝recimde sonradan caymamak i├žin ├Ânceden birka├ž ki┼čiye s├Âylerdim. kontroll├╝ bir bi├žimde kendi yazg─▒n─▒ olu┼čturmak gibi bir ┼čeydi bu. i┼čin ┼čiddet boyutu o kadar ├Ânemli de─čildi, s├Âz├╝n├╝ etti─čim o zihinsel s├╝reci ba┼člatan bir ┼čeydi, o kadarÔÇŽÔÇŁ seahrendt-kittlÔÇÖe g├Âre ise burden, kendini amerikaÔÇÖn─▒n insan haklar─▒ ihlallerine dikkat ├žekmek i├žin vurdurmu┼čtu.

genel olarak aksiyonistlerimizin halet-i ruhiyesi bize normal olarak gelmese de,┬áyapmak istedikleri gibi, sorgulamam─▒z gereken ┼čey, bireysel olarak verdikleri bu kararlar de─čil, modern d├╝nyada ┼čahit oldu─čumuz anomalinin toplumsall─▒─č─▒d─▒r.

yaz─▒y─▒ birka├ž ├Ârnek i┼čle sonland─▒r─▒rken, konuya ilgi duyanlar─▒ da, ├žo─čundan faydaland─▒─č─▒m meliha y─▒lmaz’─▒n, bedenin g├Âsterisinde yan─▒lsamadan ger├žek ┼čiddete sanatta kanl─▒ i├žselle┼čtirmeler, adl─▒ makalesine y├Ânlendirmeyi bir bor├ž bilirim.

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir