thomas midgley (1889-1944) amerikalı makine mühendisi ve kimyager. aldığı yüzden fazla patent içinde kurşun tetra-etil (kurşunlu benzin) ve kloroflorokarbon’u bulması ile ünlü. bu sebeple bilim tarihine yaptığı katkılar ile değil, çevreye verdiği zararlar ile anılıyor. bir çok tarihçiye göre dünya tarihinde kendisi kadar çevreye zarar veren bir organizma mevcut değil.

kurşun bir nörotoksin, yani çok fazla kurşun alırsanız beyninizi ve merkezi sinir sisteminizi onarılamayacak şekilde tahrip edersiniz. yoğun bir şekilde kurşuna maruz kalmanın körlük, uykusuzluk, böbrek yetersizliği, işitme kaybı, kanser ve felç gibi ağır sonuçları olabilir. kurşun tetra-etil, çağın buluşu diye piyasanın kullanımına sunulmuş bir ürün. böyle anılmasının temel sebebi pek tabii çok ucuz ve kar getiren bir malzeme olması. bulunma amacı da araç motorlarındaki sarsılma problemini çözmek. bu ürünün üretimi için kurulan ethyl corporation ise durum hiç öyle değil diyor. kurşunun halk arasındaki negatif etkisini ortadan kaldırmak için reklamlarda “etil” lafını kullanıyorlar. ortama yayılan kurşun ile fabrika işçilerinin kurşun zehirlenme semptomları göstermesi görmezden gelinirken, 15 işçinin ölümü ardından noluyor deniyor. midgley abi ise ürünün zararsız olduğunu kanıtlamak için basın toplantısında eline döküp, buharını içine 6 saniye içine çekiyor fakat bu gösteri hükümeti tatmin etmiyor ve fabrika kapatılıp izinsiz kurşun tetra-etil üretimi yasaklanıyor. basın toplantısında yaptığı şovda maruz kaldığı zehirlenmeyi 1 yılda atlatabiliyor. sonuç olarak midgeley sayesinde bugün vucüdumuzda, geçen yüzyılın başında olduğundan 625 kat daha fazla kurşun mevcut. kurşunun zararlarının bu kadar geç sürede anlaşılmasının sebebi kurşun üzerine yapılan araştırmaların kurşun üreten firmalara tarafından finanse edilmesi.

ethyl corporation

yine o dönem, buzdolaplarında bulunan bazı zehirli gazlar yerine solunmasında bir şey olmayacak bir gaz geliştirme amacıyla kloroflorokarbon (CFC)‘u da buluyor ve küresel ısınma denen olayın açılışını yapıyor. bildiğimiz gibi bu gaz soğutuculardan deodorantlara bir çok yerde kullanıldı ve ozon tabakasını delen güzide madde bu (1 kilogram CFC yaklaşık 70.000 kilogram atmosferik ozonu yok edip delebilir. aynı zamanda tek bir molekül CFC gaza seri etkilerini arttırmakta bir molekül karbondioksit gazına göre 10.000 kat daha etkilidir). zararları anlaşılana kadar bu madde ancak 70’lerde yasaklanabiliyor.

verdiği bunca zarardan sonra kendisinin ölümü de ilginç; kurşun zehirlenmesi ve çocuk felci yüzünden 51 yaşında yatalak oluyor kendini yataktan kaldıracak bir düzenek geliştiriyor. fakat 55 yaşında bu düzeneğin makarası tarafından boğularak hayatını kaybediyor.

aşağıda kendisi hakkında QI adlı ingiliz komedi programından bir kesitte izleyebilirsiniz. traji komik olmuş.