Minerva’n─▒n Bayku┼ču’nun Prozac Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒

Hayatta hi├žbir ┼čey tamamlanmaz zira hayat─▒n ak─▒┼č─▒n─▒ bir do─čru ┼čeklinde g├Ârmek yan─▒lsamad─▒r- hayatta kalabilmek ad─▒na ├╝retilmi┼č bir yan─▒lsama. An─▒n i├žinde kalabilmek, ┼čeyleri kendi i├žin bir nesne ┼čeklinde, ba─č─▒ms─▒z bir halde g├Ârebilmek i├žin mutlaka belli bir yan─▒lsama perdesi ├žekilmelidir. An─▒n i├žinde, ger├žekli─čin ya┼čand─▒─č─▒n─▒ ilan eden bir yan─▒lsama. Do─čum an─▒ndaki taml─▒ktan kopu┼č, eksikli─čin varl─▒─ča giri┼či ve arzunun,

Post-Marksizm’e K─▒sa Bir Giri┼č

Klasik Marksizm, s─▒n─▒f ├žat─▒┼čmac─▒ tarih yorumu, diyalektik materyalist bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ve radikal duru┼ču ile kitlelerin dikkatini ├žekti. Arkas─▒ndan gelen┬á bir ├žok teorisyeni etkiledi, ├╝zerine ├žok fazla kafa yoruldu. Say─▒s─▒z kitap yaz─▒ld─▒, say─▒s─▒z yeni teori kendini MarxÔÇÖ─▒n savlar─▒na temellendirdi ve bir├žok kez uyarland─▒ ve yorumland─▒. ┼×imdi bu yorumlardan birine bakaca─č─▒z. 21. Y├╝zy─▒l yorumu! 21. Y├╝zy─▒l uyarlamas─▒,

┼čirketler taraf─▒ndan ku┼čat─▒lan net-i┼člem

G├╝n├╝m├╝zde kullan─▒c─▒lar ├žok uzaklarda binlerce bilgisayar─▒n bulundu─ču s─▒cakl─▒─č─▒ kontrol edilen┬áodalardan sa─članan program ve yaz─▒l─▒mlara eri┼čiyorlar. Net-i┼člemin (cloud computing) tan─▒t─▒m materyalinden al─▒nt─▒ yapacak olursak: “detaylar art─▒k sizi (t├╝keticiyi) “bulutlarda” destekleyen teknolojik altyap─▒y─▒ kontrol etmenize ya da uzman olman─▒za gerek kalmayacak ┼čekilde sizlerden soyutland─▒.”

Burada durumu a├ž─▒─ča vuran iki kelime mevcut: soyutlamak ve kontrol. Bir bulutu y├Ânetmek i├žin sistemin ├žal─▒┼č─▒rl─▒─č─▒n─▒ kontrol eden -do─čas─▒ gere─či nihai t├╝keticiden sakl─▒- bir denetleme sistemi bulunmal─▒. Bu y├╝zden paradoks ┼ču ki elimde tuttu─čum yeni cihaz─▒n┬á(ak─▒ll─▒ telefon ya da mini ta┼č─▒nabilir cihaz)┬áki┼čiselle┼čtirilmi┼č, kolay kullan─▒labilir, i┼člevinin apa├ž─▒k ortada olma durumu artt─▒k├ža,┬áb├╝t├╝n yap─▒ da gittik├že daha fazla ba┼čka bir yerde yap─▒lan ├žal─▒┼čmaya ba─čl─▒ kal─▒yor ┬á– kullan─▒c─▒ deneyimini d├╝zenleyen ├žok geni┼č bir makine a─č─▒. Di─čer bir de─či┼čle, kullan─▒c─▒ deneyimi daha ki┼čiselle┼čtirilmi┼č ve yabanc─▒la┼čt─▒r─▒lmam─▒┼č olduk├ža; yabanc─▒la┼čm─▒┼č bir a─č taraf─▒ndan d├╝zenlenmesi ve kontrol edilmesi gerekiyor.

Bu durum tabii ki b├╝t├╝n karma┼č─▒k teknolojiler i├žin ge├žerli: ├Ârne─čin bir TV izleyicisi genellikle uzaktan kumandan─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒na dair herhangi bir fikir sahibi olmaz. Fakat buradaki ek d├╝─č├╝m ┼ču ki sadece teknolojinin ├Âz├╝ de─čil ayr─▒ca se├žimler ve i├žeri─če eri┼čimde art─▒k kontrol ediliyor. Ba┼čka bir de─či┼čle “bulutlar─▒n” olu┼čumuna dikey entegrasyon s├╝reci e┼člik ediyor: bir kurum veya ┼čirket gittik├že artan bir ┼čekilde sanal alemin b├╝t├╝n d├╝zeylerinde hisse sahibi olacak: ki┼čisel makinelerden (PCler, iPhonelar vs.) program ve data depolama donan─▒mlar─▒na hatta b├╝t├╝n yaz─▒l─▒m formlar─▒na (i┼čitsel, g├Ârsel, vs.) kadar.

Bu y├╝zden her ┼čey b├╝t├╝n formlar─▒n (yaz─▒l─▒m ve donan─▒m, i├žerik ve bilgisayarlar) sahibi ┼čirketin arac─▒l─▒─č─▒yla eri┼čilebilir olacak. Kesin bir ├Ârne─či ele al─▒rsak, Apple sadece iPhone ve ─░pad satm─▒yor, ayr─▒ca iTunes’un sahibi de. Apple ayn─▒ zamanda ge├ženlerde Rupert Murdoch ile Murdoch’un medya imparatorlu─ču taraf─▒ndan sa─članan haberlerin Apple bulutunda yay─▒nlanmas─▒na dair bir anla┼čma yapt─▒. Basitle┼čtirecek olursak, Steve Jobs Bill Gates’ten daha iyi de─čil: Apple ya da Microsoft olmas─▒ farketmez, global eri┼čim g├╝n ge├žtik├že bu eri┼čimi sa─člayan bulutun sanal bir ┼čekilde monopolistik ├Âzelle┼čtirilmesine dayan─▒yor. Bireysel kullan─▒c─▒ evrensel a├ž─▒k b├Âlgeye eri┼čebildik├že, bu b├Âlge daha fazla ├Âzelle┼čtiriliyor.

Net-i┼člem savunucular─▒ net-i┼člemi internetin “do─čal evrimindeki” gelecek mant─▒kl─▒ ad─▒m olarak sundular . Soyut-teknolojik y├Ântemde bu do─čru iken; global sanal d├╝nyan─▒n gitgide artan bir ┼čekilde ├Âzelle┼čtirilmesinde “do─čal” bir ┼čey yok. “Do─čal” bir ┼čey yok ├ž├╝nk├╝ iki ya da ├╝├ž ┼čirketin monopol benzeri pozisyonu sadece fiyatlar─▒ ayarlamakla kalmaz ayr─▒ca bize sa─člad─▒klar─▒ yaz─▒l─▒m─▒ ticari ve ideolojik ilgileri do─črultusunda “evrenselliklerine” ├Âzel bir d├╝─č├╝m atmak i├žin filtrelemelerine sebep olur.

Do─čru, “net i┼člem” bireysel kullan─▒c─▒lara e┼či benzeri olmayan bir se├žim zenginli─či sunar – fakat bu se├žim ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ bizim ├Âncelikli olarak gittik├že daha az ├Âzg├╝rl├╝─če sahip olmam─▒za sebep olan sa─člay─▒c─▒ taraf─▒ndan y├Ânetilmiyor mu?

slavoj zizek
├ževiri etilen

 

paralaks

otorite sahibi bir insan─▒n, asl─▒nda yapmay─▒ ├žok isteyece─či h├ólde, ona ba─čl─▒ ├Âzneye vaat etti─či iyi bir i┼či yapamayacak oldu─ču zaman i├žine d├╝┼čt├╝─č├╝ utan├ž verici durumu d├╝┼č├╝n├╝n – b├Âyle zor bir durumda, tam iktidar─▒n─▒n g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ kurtarman─▒n tek yolu asl─▒nda onu yapmak istememi┼č gibi yapmas─▒d─▒r – ya ├Âzne bunu hak etmedi─či i├žin, ya da kendisi g├Âr├╝nd├╝─č├╝ kadar iyi olmad─▒─č─▒, k├Ât├╝ bir yan─▒ da oldu─ču i├žin. ‘k├Ât├╝’ g├Âr├╝nmek b├Âylece birinin tam iktidar─▒n─▒n g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ kurtarmaya y├Ânelik umutsuz bir stratejiyi gizleyebilir – ayn─▒ ┼čey tanr─▒ i├žin de ge├žerli de─čil mi?

slavoj zizek