Menü Kapat

Etiket: tristan tzara (sayfa 1 / 2)

Dada Manifestoları & Diğer Metinler

ahlak doğurdu iyilikseverlikle merhameti, fil gibi, gezegenler gibi büyüyen ve iyi diye nitelenen o iki yağ topağını. iyilikle ilgisi yok onların. iyilik açıktır, aydınlıktır, kem küm etmez, uzlaşmaya ve politikaya aman vermez. bütün insanların damalarına çikolata akıtır ahlak. bu görevi buyuran doğaüstü bir güç değil, düşünce tacirleriyle üniversite tekelcilerinin tröstüdür. duygusallık: birbiriyle kavga eden ve sıkılan bir grup insanı görünce, takvimi ve bilgelik ilacını icat ettiler. şuna buna yafta yapıştırarak, filozoflar savaşı patlak verdi (bezirganlık, bilanço, inceden inceye, aşağılık önlemler) ve bir kez daha anlaşıldı ki merhamet bir duygudur, tıpkı sağlığı bozan, tiksintiyle ilintili ishal gibi, güneşe leke sürmek isteyen it heriflerin iğrenç çabasıdır.

tristan tzara yani orijinali “trist en tsara” dilimizde “vatanında hüzünlü” anlamına geliyor. asıl adı samuel rosenstock’tu ama biz tzara ile yola devam edeceğiz. karşımızda dada manifestoları var. bildiğimiz kadarıyla ilk önce norgunk basmıştı bu manifestoları o kitabın baskısı tükenmiş. sel yayıncılık manifestoların üzerinden  türkçeye ilk kez çevrilen 20den fazla diğer metinler (lampisteries) ekleyerek yine arşivlerde bulunması gereken bir hale getirmiş. destek olarak francis picabia’nın çizimleri de mevcut. bütün bunların sizi çoktan kitaba yönlendirmiş olması gerekiyor. şarkılar arasında ilaçlar ve bilgelik arayalım ve yeniden başlayalım.

dada manifestoları & diğer metinler
tristan tzara
türkçesi: elif gökteke
Sel Yayıncılık
2018, 126 sayfa
ISBN: 978-975-570-911-6

dada bildirisi – 1918

Ailenin yadsınmasını doğuran her tiksinti ürünü dadadır; yerle bir edici eylemin, var güçle yumruklarda anlatılışı: DADA; incelik ya da uysal bir uzlaşmanın utangaç duygusuyla, günümüze değin yadsınmış tüm yolların tanınması: dada; doğuştan zavallıların dansı olan mantığın yok edilişi: DADA; tüm hiyerarşiler ve uşaklarımızca bir değer olarak ortaya atılan her tür toplumsal eşitsizliğin ortadan kaldırılması: DADA; eşyanın her biri ve tümü, duygular ve karanlıklar, görünüşler ve koşut çizgilerin belirgin çarpışması kavga için birer yoldurlar: DADA; belleğin ortadan kaldırılması: DADA; arkeolojinin ortadan kaldırılması: DADA; peygamberlerin ortadan kaldırılması: DADA; geleceğin ortadan kaldırılması: DADA; saflığın doğrudan ürünü olan her Tanrı’da tartışılmaz salt inanç: DADA; öbür küreye, uyum gözetmeksizin, zarif atlayış; haykırışçasına çınlayan disk gibi fırlatılmış sözün izlediği yol; ciddi, tasalı, utangaç, ateşli, güçlü, kararlı ya da tutkulu olsun, ona bağlı çılgınlıkları içinde tüm kişiliklere saygı; kilisesini, gereksiz, ağır tüm süspüsünden arındırmak, sevimsiz ya da sevdalı düşünceyi parıltılı bir çağlayan gibi tükürmek ya da onu göklere çıkarmak – olması ile olmaması bir büyük doyum duygusuyla- ve çalılıklardakine denk yoğunlukla, meleklerin vücutlarının ve ruhunun soylu ve altın kanı için saf, temiz böcekler. Özgürlük: DADA DADA DADA, kasılmış acıların uluması, çelişkilerin, aykırılıkların, kabalık ve tuhaflıkların, bağdaşmazlıkların sarmaşması: YAŞAM.

Tristan Tzara

dada şarkısı

I

Bir dadacının şarkısı
yüreği dadayla dolu
fazlaca yordu motoru
yüreği dadayla dolu

Asansör bir kral taşıyordu
ağır çıtkırıldım özerk ayrıca
kırsın mı sana sağ kolunu
yollasın mı Roma’daki Papa’ya

Artık bu yüzden işte
Asansörcüğün yüreğinde
dada mada hak getire

Tıkınıp durun çikolata
yıkayıp beyninizi
dada
dada
su için üstüne sonra

II

Bir dadacının şarkısı
ne hüzünlü olan ne de neşeli
seviyordu bir bayan bisikletçiyi
o da ne hüzünlü ne neşeli

ama yılbaşında kıskanç koca
öğrendi ne dönüyorsa hepsini
bir öfke sonucu yolladı Vatikan’a
üç bavul içinde ikisinin cesedini

Ne bizim sevdalı
ne de bayan bisikletçi
artık ne hüzünlü ne neşeli değildi
Beyinler layık ağzınıza

askerinizi yıkayın hamamda
dada
dada
su için üstüne sonra

III

Bir bisikletçinin şarkısı
yüreğin dadası ondaki
bir dadacıydı kısacası
yüreğin tüm dadacıları gibi

Eldivene bürünmüştü bir yılan
güvenlik musluğunu der demez kapadı
yılan gömleğine dönüştü eldiven
ve kucakladı hazreti Papa’yı

Asıl dokunaklı olan
çiçekten bir karın
ve artık yok dada falan

kuş sütü bardaklarda
ve yıkanmıştır çikolata
dada
dada
gelin dana şişkebabına

Tristan TZARA
Çeviren : Cemal SÜREYA

Anarko-Art ya da Dada

“Dada sonu olmayan dünya savaşı, 

dada başlangıcı olmayan devrimdir.”
-Hugo Ball

20. yüzyılda batı dünyasının Endüstri çağına girmesinin kültür alanındaki en büyük yansıması, sanatın günlük hayata girmesi olmuştu. Gerek burjuvazinin gösterişli bir şekilde estetiğe olan ilgisi gerekse halka açık müzeler sanatı tanıtmada başarılı olmuştu. Daha önceki çağlarda genellikle aristokrat sınıfın beğenisine hitap eden sanat, bu çağdan sonra ortalama insanın hayatının bir parçası haline gelmişti. Sadece sanata ulaşma anlamında değil, sanatsal kaygılar duyma anlamında da toplum kendisini sorumlu hissetmiş, iç mimari, tasarım, bina mimarisi gibi kullanım alanları sayesinde toplum estetik kaygı ve anlayış kazanmıştı. Toplumun sanatı benimsemesi, sanatın da topluma olan ilgisini arttırmış ve artık sanat sadece üst tabaka insanının başına gelen olağanüstü durumları değil, günlük hayatın sorunlarını da incelemeye başlamıştı. Bu dönemde artık sanat halkın ,halk da sanatın bir parçası olmuştur. Sanatın nitelik ve niceliklerinin bu denli geliştiği bir ortamda patlak veren 1. Dünya Savaşı, toplum psikolojisini etkilemiş ve bu etkiler yeni sanata da yansımıştır. Gerek savaşın sivillerin dünyasına girmesi, gerekse ekonominin aldığı zarar toplumu, ve bu toplumların belki de en duyarlı bireylerinden olan sanatçıları derinden etkilemişti. Dadaizm 1916’da Hugo Ball’in Zürih’deki Cabaret Voltaire’inde işte böyle bir dünya düzeni ve sanat algısına doğmuştur. Tam da bu nedenlerden dolayı Dada, bir sanat akımı olmaktan önce, sanatı kullanarak yönetime ve geleneklere karşı anarşist bir protesto niteliği taşımaktadır.

Dada sanatı bir protesto aracı olarak kullanır. Bazı eleştirmenler, Dada’nın tipik bir Endüstri Çağı sanatı olarak ele alırlar ve bu nedenle onun çağdaşlarından üstün devrimci ve anarşist bir yapısı olmadığını, bu niteliklerin zaten çağın sanatının özellikleri olduğunu savunurlar. Fakat Dada çağdaşlarından çok önemli noktalarda ayrılır. Endüstri çağında sanat, günlük hayatın içerisinde kamufle olmuştur. Eskisi gibi sadece toplumun üst kesimine hitap etmediği için herkes sanat hakkında söyleyecek bir şeyler bulabilir konumuna gelmiştir. Sanat günlük hayatla artık o denli iç içedir ki Bauhaus, De Stijl gibi sanat grupları sanat eseri adı altında mobilya ve ev tasarımı yapmaktadırlar. “De Stijlciler, halka  n dayanmayan bir sanatın yaşama giremeyeceğine inanıyorlardı”( İpşiroğlu, 56). Bu nedenle bu gruplar sanatı tabiri caizse avamlaştırıyor, günlük hayatı kolaylaştıran, pratik eşyalar, “sanat eserleri” yaratıyorlardı. Diğer taraftan Ekspresyonizm ve empresyonizm gibi sanat akımlarının temsilcisi sanatçılar ise, aşırı elitist tutumlar sergiliyor, sanatı tamamen bohem ve entelektüel bir kitleye yönelik oluşturuyorlardı, bu da halkı sanat eserlerine yabancılaştırıyordu. Dada, ne Bauhaus ya da De Stijl gibi günlük hayatın içerisinde “eriyip gitmiş” ne de empresyonistler gibi elitist bir sanattır, hatta bu ikisine de karşı çıkar. Tam anlamıyla avant-garde bir anlayıştır, hem yepyeni uygulamalar getirir hem de geçmişi tamamiyle reddeder. Elitist değildir, ama metalaşmaz. Topluma hitap edip, toplumu değiştirmeye ve düzenlemeye çalışır. Endüstri çağının yaşamını değil, felsefesini oluşturur. Bunu kendinden önceki sanat anlayışını eleştirerek yapar, çünkü 1919 Dada manifestosunda Tristan Tzara’ın da söylediği gibi Dadaistlere göre  “Sanat acilen ameliyat edilmelidir”. 1919 Büyük Dada Manifestosu’nda belirtildiği gibi  “ Günümüzün kanunlarını onların ana çizgileriyle sanatsal olarak baştan düzenleme ” kaygısı taşıyan Dada eserlerini ve fikirlerini yeni bir estetik akım yaratma amacı yerine var olan  sanat anlayışını protesto etmek ve sanatın kullanım alanlarını yaygınlaştırarak sanatı bir protesto aracı olarak kullanmak üzerine kurmuşlardır. Bir sanat akımı olduklarına sertçe karşı çıkmışlardır. 1921’de bir çok dadaist sanatçının bir araya gelerek yazdığı Büyük Dada Manifesto’da  “Sahte DADAcılar DADAyı asla sahip olmadığı bir artistik forma sunmak isterler” sözleriyle Dadaizmin sanatsal bir kaygı gütmediğini ortaya koyarlar. Ünlü şair Tristan Tzara 1919 tarihli Dada Manifestosu’nda “Her plastik sanat ve resim sanatı gereksizdir” diyerek sanatı sert bir dille eleştirmiştir. Tzara, yine aynı manifestosunda Dada’nın avant-garde tutumu ve arkaizme olan karşıtlığını ise “Eski bir yapıtı değerli bulmamın sebebi yeniliğidir. Bizi geçmişe bağlayan tek şey karşıtlıktır” sözleriyle açıklamıştır. Büyük Dadaist sanatçı Arp 1962 yazdığı başarısız bir Dada’yı hayata döndürme çabası olan Dada adlı metninde “Dada doğa için ve sanata karşı vardır” sözleriyle Tzara’yı destekleyerek, Dada’nın sanatla çeliştiğini belirtmektedir. Dada yaygın sanat anlayışına yukarıda yazılan bir çok örnekte olduğu gibi defalarca  saldırmış, yıkmaya çalışmıştır. Bunun yerine ise Dada’nın erişmeye çalıştığı sanat,Tzara’nın sözleriyle  “Sanata aşırı bir basitlik – yenilik – duygusu vererek ” yeni bir sanat algısı oluşturup, bu yeni sanat anlayışıyla otoriteyi ve toplum ahlaki yapısını değiştirecek bir sanattır.

Dadaizm dönemin siyasi otoritesine karşı bir eylemdir. En az Rus Konstrüktivistler veya Sosyalist-Realistler kadar devrimci olan Dada, onlardan temel bir noktada ayrılır. Dada, Konstrüktivizm veya Sosyalist realizm gibi yeni bir siyasi düzen getirme, bu yeni siyasal düzenin propagandasını yapma amacında değildir. Bu iki sanat akımında da, var olan sistemin eleştirisinden çok, amaçlanan sistemin övgüsü yer alır, oysa Dadaist eserlerde sistem eleştirisi en ön plandadır. Dada, bir fikir empoze etmekten çok, düşündürtmeye ve sorgulatmaya çalışır. Dahası bu diğer iki akım, çözüm olarak yine bir sistemi, Komünizm veya Sosyalizmi önerirken, Dadaist eserlerinde sistemsizlikteki düzen, ya da başka bir deyişle kaos göze çarpar. Yapmaktan çok, yıkmaya teşvik eder. Bu da Dadaizme diğer devrimci sanat anlayışlarından farklı olarak aktivist ve anarşist bir nitelik kazandırır. Bu nitelikleri kazanmasında Dada’nın doğup geliştiği toplum ve dünya düzeninin büyük bir payı vardır. Daha önceki çağlardan farklı olarak Endüstri Çağında toplumun artık sanatı benimsemesi ve sanatın da toplumun yaşam ve sorunlarını konu etmeye başlamasından sonra, artık toplumun en önemli dinamiklerinden olan siyaset de sanatın bir konusu olmuştur. Otorite sanatı bir propaganda aracı, muhalifler ise bir eylem biçimi olarak kullanmaya başlamıştı. Dadaizm de bu muhalif kesimin sanatının bir örneğidir. “Dada, Edebi bir Belge” adlı kitabında Alman yazar Richard Huelsebeck Dadaizm için “Dadacılar özel bir duyarlılığa sahip oldukları için karmaşanın yakınlığını gören ve onu aşmaya çalışan insanlardı. ” diye belirtir. Siyasi ve toplumsal karmaşayı en derinden yaşayan sanatçılar tarafından doğurulan Dada’nın siyasi bir kimlik taşıması şaşırtıcı değildir. Tarihsel süreçte Dada, Dadaizm’in kurucusu sayılan Hugo Ball’ın 5 Şubat 1916’da Zürih’te “Cabaret Voltaire” adında bir sanatçılar lokali açmasıyla başlar. Bu lokal kısa sürede ülkelerindeki savaştan kaçmak için Zürih’e gelmiş bir çok savaş karşıtı aydının toplanma noktası olur. Bunlar ülkelerinde bastırılmış, gazete ve dergileri yasaklanmış, radikal-sol çizgide bulunan sanatçılardı. Hugo Ball gibi bazı Alman sanatçıların bir çoğu Almanya’da dönemin en ünlü muhalif dergilerinden olan Aktion ve Revolution gibi savaş karşıtı ve anarşist dergilerde üst düzeylerde bulunuyorlardı.  Dahası, 1914 yılında ünlü anarşist düşünür Bakunin de Zürih’e yerleşmişti. Ülkelerindeki artan otorite ve savaş tarafından bastırılmış bu sanatçı aydınların büyük çoğunluğu anarşizm kuramına ilgi duyuyorlardı. Özellikle Hugo Ball, Bakunin’in “Anarşizm Tüzüğü” adlı kitabını Almancaya çevirmiş, ve “Bakunin Seçkisi” çıkarılması konusunda önemli adımlar atmıştır. “Anarşizmin aydınların ilgisini çeken yönü, köktenci bir biçimde düşüncenin odak noktası yapılan ve bireyin gelişmesinde sınır tanımayan özgürlük kavramı idi” der Brauneck Dadaizm’i anlattığı makalesinde. Otorite tarafından bu kadar bastırılmış ve bu nedenle de ülkelerini terk etmek zorunda kalmış aydınların böyle bir tutum içerisine girmesi son derece anlaşılırdı. Bu düşünceler Dadaist eser ve Dadaizm’de çok büyük bir yer tutan manifestolara da yansımıştır. 11 Nisan 1919’da Berlin’de Arp, Baumann gibi önemli sanatçılar tarafından yazılan manifestoda “…biz sanatçılar ülkenin ideolojik gelişmesine katılmak istiyoruz,biz devleti ele geçirmek istiyoruz…” gibi radikal ve iddialı söylemlerde bulunulmuş, amaçları ise “Sistemin eksikliklerine ve gücü tahrip edenlere savaş” olarak belirtilmiştir. Aynı şekilde, ünlü Romen asıllı Fransız dadaist şair Tristan Tzara da 1918 Dada Manifestosu’nda Dada’nin doğuşunu “Dada böyle doğdu Cabaret Voltaire’de: Bağımsızlık gereksiniminden, topluma karşı duyulan güvensizlikten” sözleriyle dile getirmiştir. Kendi görüşlerini ise yine aynı manifestoda “Ben sisteme karşıyım. Sistemlerin en kabul edilebilir olanı hiç olmayanıdır” diyerek belirtmiştir.  Dadaist eserlerde ise anti-otoriter tutum kaos düşüncesi ile iç içe gelişmiştir. Huelsenbeck bir Dada toplantısını “Polis konuşmayı engellemek istedi, çocuklar ağlıyordu, erkekler ayaklarını yere vurarak gürültü yapıyordu. Her şey karmaşıktı ve dolayısıyla son derece dadacı bir olay söz konusu idi” sözleriyle özetlemiştir. Mühsam, Dadaist bir yazısında ”Tanrı, aşırı derecede cinsel istek, coşkunluk, kargaşa. Gelin kargaşa içinde yaşayalım” diye yazıyordu. Bu herbiri birer eylem niteliği taşıyan eserlere çeşitli otorite organlarından tepki gelmesi de uzun sürmedi. 1920’de Berlin’de açılan ilk Uluslararası Dada Fuarı’nda devlet güçlerini sert bir biçimde eleştiren Hausmann, Otto Dic, Heartfield gibi önemli sanatçılara ait bir çok eser bulunuyordu. Fuar sonrasında Hausmann dışında sergide eseri olan tüm sanatçılar yargılandılar. Otoritenin Dada’ya karşı bu acımasız tutumu Dada’nın zamanında masum bir sanat akımından fazlası olduğu, bir eylem niteliği taşıdığını göstermektedir.

Dadaizm, siyasette olduğu gibi toplum yapısında da eskiyi yıkma, ve yerine özgürlükçü bir düzen getirme çabasındadır.  Toplumun burjuvazi sınıfı tarafından kısıtlandığını düşünür ve her birey için mutlak bir özgürlük arayışındadır. 1918 manifestosunda belirtildiği gibi, insanların özgürlüklerinin ve kişiselliklerine kısıtlayıcı yapıda olduğunu düşündüğü “ahlak, kültür ve içselleştirme gibi büyük sözleri paramparça etmektedir”.[ Yine aynı manifestoda kendilerinin bu sınırlayıcı unsurlardan arınmış bir topluluk olduklarını “DADA kelimesi hiç bir sınır, din veya meslek tarafından kısıtlanmamış bir hareketin uluslararası karakterini gösterir” sözleriyle vurgularlar. Aynı manifestoda “Estetik ve ahlaki eğilimler kahrolsun!” diyerek Dada’nın çağının toplum yapısına ve sanat algısına karşıtlığı belirtilmiştir. Toplum düzenine karşı olan bu aykırılık da siyasi konulardaki muhalifliği gibi sanatçıların toplumda karşılaştıkları baskılardan kaynaklanmaktadır.  Aynı zamanda Birinci Dünya Savaşı’nın batı dünyasının temellerini oluşturan hümanizm ve toplum sözleşmesi gibi değerleri yıkması da sanatçıların topluma karşı algılarını olumsuz bir yöne itmiştir. Bu nedenle dadaist şair Tristan Tzara 1919 manifestosunda “ahlak ve mantığın denetimi altında olmak polislerin karşısında kayıtsız kalmayı öğretti bize. –köleliğin sebebi- ” sözleriyle toplumun en büyük iki dinamiği olan ahlak ve mantığa yani toplum kavramının kendisine saldırmaktadır. Dadaistlerin bu bozulmuş toplum düzenine karşı önerdikleri çözüm ise herkesin özgür olabileceği, ahlak ve mantık gibi bireyin iç dünyasına inmek yerine ona tepede bir otoriteden zorla benimsettirilen değerlerin olmadığı yani bir bakıma anti-otoriter ve anarşist bir topluluğu savunurlar. Topluma kendini kısıtlayan değerlere tapmaya devam etmek yerine isyan etmeyi, kaosu öğütler. Tzara yine aynı manifestosunda bunu “Herkes bağırmalı: halletmemiz gereken büyük bir yıkım ve yanlış bir iş var. Süpürmek, temizlemek. Yüzyılları yakıp yıkan haydutların eline bırakılmış bir dünyanın bütün deliliğinden sonra deliliğin içinden geçerek kişiliğin arınması. Amaçsız ve plansız, düzensiz: kontrol edilemez delilik, parçalanma ” kelimeleriyle özetlemiştir.  Bütün bunlar bir çok aydının dadayı Richard Huelsenbeck’in sözleriyle bir sanat olarak değil,  “… yüreklilik, küçümseme, üstünlük, devrimci karşı koyuş; egemen mantığın, toplumdaki hiyerarşinin yok edilmesi, tarihin yadsınması, köktenci bir özgürlük, anarşi, burjuvanın yok edilmesi…” olarak yani hem siyasi hem de geleneksel açıdan bir eylem, radikal bir protesto olarak nitelendirilmesine yol açar.

Dadaizm pek çok sanatçı, sanat tarihçi ve sanatsever tarafınan boş ve anlaşılmamaya çalışılan bir sanat akımı olarak nitelendirilir. Sürrealizm ya da Kübizm gibi avant-garde sanat akımları sanatta yenilikçi ve devrimci dendiğinde akla ilk gelenler fakat, Dadaizm hem Sürrealizm ve Kübizm gibi sanatta işleniş ve konu bakımından bir çok yeniliğe öncü olmuş, bununla da kalmayıp günlük hayatın sorunlarını irdelemiştir. Dadaizmin içinin bu denli boşaltılmasına karşı 1920’de Almanya da açılan ilk Uluslararası Dada Fuarı’nda açılış konuşması yapan dada lideri Baader “Dadacılığın kültür içerisindeki zararlı oluşumlara karşı koymayı görev bildiğini” açıkca dile getirmiştir. Dadaizm, çağındaki işte bu zararlı oluşumlara karşı, sanatı kullanılarak yapılan eskiyi yıkmak ve yeni düzen yaratmak arayışında olan bir eylemdir.

Kaynakça
Çaydamlı, K. (Ed.). (2008). Dada Manifestoları.  (1). İstanbul: Altıkırkbeş Yayınları

İpşiroğlu, N. Ve  İpşiroğlu, M. Sanatta Devrim. (1993). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Gombrich, E.H. Sanatın Öyküsü. (1997). İstanbul: Remzi Kitap Evi.

dada manifestoları

sanat “acilen” ameliyat edilmelidir!

şubat 1962’de dada insanların her şeyin mantıklı olması konusundaki zorlanmalarını yok etmek ve olayların doğal, mantıksız sırasını yeniden keşfetmek istemiştir. dada günümüz insanının mantıklı saçmalıklarını, mantıksız anlamsızlıklarla değiştirmek istemiştir. işte bu yüzden büyük dada davulunu çaldık ve mantıksızlığa olan övgümüzü uzun bir süre gürültülü bir şekilde ilan ettik. dada venus de milo’ya lavman yaptı ve laocoon ve oğullarının o şişman sosis yılanla olan binlerce yıllık savaşından sonra rahatlamasını sağladı. dada’nın gözünde filozofların önemi, uzun zamandan beri fırlatılıp atılmış eski bir diş fırçasından azdır, bundan dolayı dada onlarla uğraşmayı büyük dünya liderlerine bırakır. dada erdemin resmi sözlüğündeki şeytanca tuzakların kötülüğünü açığa vurur. dada anlamsızlık için vardır, ama bu anlamsızlık saçmalıkla aynı şey değildir. dada doğa kadar anlamsızdır. dada doğa için ve sanata karşı vardır. dada doğa kadar doğrudan ve dolaysızdır. dada sınırsız anlam ve belirli araçlar için vardır.

dada nesneleri; bulunan veya üretilen, basit veya karmaşık şeylerden oluşur. birkaç bin yıl önce çinliler, duchamp, abd’de picabia, 1914 savaşı sırasında da schwitters ve ben; insanoğlunu dehanın vahşi çığlığına karşı tedavi etmek ve onları yavaşça olayların olması gereken düzenindeki yerlerine geri getirmek amacıyla bu erdem ve keskin zekalılık oyuncaklarını icat eden ve yurtdışına yayılmasını sağlayan ilk kişilerdendik. bu nesnelerin doğal güzelliği onların temel bir parçasıdır, çocuklar tarafından toplanmış bir demet çiçek gibi. binlerce yıl önce bir çin imparatoru sanatçılarını, koleksiyonunu yapmayı sevdiği nadir bulunan ve alışılmamış şekillerdeki taşları bulmaları için ülkesinin en uç noktalarına kadar gönderdi ve bu taşları, vazoları ve tanrılarıyla beraber sütun kaidelerine yerleştirdi. böyle güzel bir zaman geçirme yöntemi bizim düşünce adamlarımıza, istasyonda müşterileri gizlice gözetleyen otel kapıcıları gibi işin erbabı kişileri pusuda bekleyen modern ofis jack’lerine asla uymazdı.

dada manifestoları
altıkırkbeş yayınları
kolektif
çeviri: melis oflas
160 sf.  ~ 14×20 cm.
istanbul . 2008
isbn: 9789752790844

dadaist bir şiir yapmak için

bir gazete alın
bir makas alın
bir yazı seçin ve yapmak istediğiniz şiiriniz için dilediğiniz yeri
keserek çıkartın
sonra yapmak istediğiniz şiir için kelimeleri yazıdan adamakıllı kesip çıkarın ve hepsini bir kabın içine koyun
yavaşça karıştırın
sonra kestiğiniz kağıtları birer birer dışarı çıkarın
çıkardığınız sıraya göre dürüstçe kağıda geçirin
şiir size benzedi
ve işte bu sizsiniz: bayağı hayvan sürüsü sizi anlayıp takdir etmeyecek ama siz hoş, duyarlı, sınırsız ve özgün bir yazar oldunuz.

/tristan tzara

etilen sosyete . 2003 - 2018 . eskişehir

copyleft. hiçbir hakkı saklı değildir.