Etiket: sürrealist

bir süredir paylaşmadığımız saygı duruşunu hakeden sanatçılara gerek dönelim. karşınızda erik thor sandberg var. amerikalı sürreal çalışan bir abimiz. işlerinin herbirini ressam ve resme bakan kişi arasında bir diyalog olarak görüyor. sonu ya da başlangıcı olmayan bir diyalog ve bu diyalog üzerinden insanın kimliğini tanımlama çabasını sorguluyor. bu tarz tanımlama ve sınıflandırmalardan sıkıldığınızı biliyoruz. en iyisi kendiniz göz atın ve anladığınız size kalsın.

erik thor sandberg

sanatorium pod klepsydra – 1973

neden daha önce sanki buradaymışım gibi hissediyorum?
çok uzun bir süre önce…
yaşamımız boyunca gördüğümüz her manzarayı,
aslında önceden biliyor değil miyiz?
hiç tamamen yeni bir şey olabilir mi?

zaman ve mekansızlıkta düşsel bir gezinti… zaman ve mekanın bir karşılığı yok, zaman ve mekan neden böylesine ciddi ki? solgun bir dünya, meyveler, bahçeler, kuşlar, filler, yüzler..  öylesine donuk ki, belki de sadece balmumları…

1973 Polonya yapımlı bu film, o dönem Polonya sinemasında oldukça ayrı konumlanır. (ki günümüzde kıyıda köşede kalmış olmasına rağmen, dünya sinemasında da benzersiz olduğunu söylemek abartı olmaz) Savaş ve bu savaşın sarsıcı gerçekliğini aktaran genel sinema anlayışına karşı, Wojciech Has ise sürrealist bir anlatımı tercih etmiştir. toplumsal yerine bireysel yaklaşımı ve güçlü imge metaforlarıyla “sanatorium pod klepsydra”… bir şekilde bulup izleyiniz.

imdb . Wojciech Jerzy Has – Sanatorium pod klepsydra (1973)

waldemar von kazak

sürrealist sanatçıları severiz, bunları güncel sosyal yorumlarla birleştirirken görsel hafızayı da tatmin eden eserlere ise saygımız sonsuz. rus sanatçı waldemar von kazak da saygı duyduklarımız listesinde üst sıralarda. bütün eserlerine göz gezdirmenizde fayda var. bir kısmının nsfw (hassas kişi ve ortamlarda sıkıntılı) olduklarını belirterek sizi linklere doğru uğurlayalım;

waldemar von kazak
waldemar von kazak . facebook (nsfw)
waldemar von kazak . deviantart (nsfw)

patafizikçi doktor faustroll’un davranış ve görüşleri

Doktor Faustroll, 1898 yılında (yirminci yüzyıl [-2] yaşındaydı) Circassie’de ve altmış üç yaşında doğdu.

Ömrü boyunca hep o yaşta kalan Doktor Faustroll orta boylu bir adamdı, yani, tamı tamına ifade edersek, (8 x 1010 + 109 + 4 x 108 + 5 x 106) atom çapındaydı; Kral Saleh’in portreleri gibi teni altın sarısı, deniz yeşili bir bıyık hariç yüzü tüysüzdü; saçlar, güneş saatine göre değişen maun rengi müphemlikte, tek tek her bir teli, bir küllü kumral bir simsiyahtı; gözler, Dantzick likörü gibi hazırlanmış sıradan yazı mürekkebinden iki kapsül, içinde altın rengi spermatozoidler.

Kellik mikrobu yüzünden, bıyıklarını saymazsak, tüysüzdü. Mikroplar kasıklarından göz kapaklarına kadar olan tüm bölgeyi temizlemişlerdi. Doktor Faustroll, mikropların yalnızca genç saçlara musallat olduğunu bildiğinden, saçlarının ya da kirpiklerinin döküleceğinden endişe etmemişti. Kasıklardan ayaklara doğru olan bölge ise, kontrast halinde, satirlere özgü siyah kıllarla kaplıydı, çünkü Faustroll, görgü kurallarına dikkat etse de, bir erkekti.

alfred jarry, gerçeküstü tiyatronun atası, “olanaksız çözümler bilimi” olarak adlandırdığı patafizik ilminin öncüsü, dadacılık ile artaud’un vahşet tiyatrosunu etkilemiş bir isim. raymond queneau, boris vian ve georges perec gibi modern edebiyatın birçok ustasını da izinden süreklemiş. patafizikçi doktor faustroll’un davranış ve görüşleri de kendisini en iyi anlatan kült eserlerinden biri. ölümünden sonra yayınlanan bu roman jarry’nin bol bol sembolizm, sürrealizm ve absürt edebiyat içeren hayal dünyasında kaybolacağınız bir yolculuğa davet ediyor sizi. ayaküstü değil ama kendinizi vererek okumanız gereken kitaplardan. çünkü pek keyif alacağınızı biliyoruz. çünkü ışık ergüden çevirmiş.

Patafizikçi Doktor Faustroll’un Davranış ve Görüşleri
Alfred Jarry
Çeviri: Işık Ergüden
Sel Yayıncılık
2015, 136 sayfa
ISBN: 978-975-570-743-3

 

sürrealist manifestolar . andre bréton

uğursuz ekmeği kuşlara dağıtana lanet olsun. İçinde çok fazla kuzey barındıran biriyim ben.

andre bréton‘un 1. 2. 3. manifestoları tek kitap içerisinde, 6:45’den kitapçılarda. afiyet olsun.