suç ve ceza & lolita ekseninde pedofili

nitimur in vetitum. yasak olana ulaşmaktır arzumuz.

lolita’nın iletişim yayınlarından çıkan baskısında lolita için nabokov’un söylemiş olduğu bir cümleye yer verilir. lolita’yı okumaya başladığında onun son derece ahlaki bir kitap olduğunu unutma der nabokov.

çocuk seviciliğinin bu duyguyu okşamak için yazılan yazıları geçen senelerde tartışma konusu olmuştu. bu iki kitabın böyle bir hatası yok. bu sapkın duyguyu ele almak elbette zor bir iş fakat dostoyevksi’nin kitabın sonlarına doğru ele aldığı ve çok net bir şekilde vermediği bu durum svidrigaylov karakterinde ayyuka çıkıyor ve karakterin intiharıyla sonuçlanıyordu. son sözünün söyle onlara amerika’ya gidiyorum olması da oldukça enteresan ve yorumlamaya açık bir durumdu.

dostoyevski’nin açıkça ele almadığını çok ince şekilde işlediğini nabokov daha cüretkar bir şekilde pornografiye de kaçmadan ele alıyordu yıllar sonra. tabii bu konu tek yazarın tekelinde değildi dolayısıyla nabokov’un dostoyevski’den esinlendiğini söylemek zor ve asılsız olur. bu iki kitabı yakınlaştıran yalnızca bu konuları birinin hafifçe işlemesi diğerinde ise tüm kitabın konusunun bu olması değildir. suç ve pedofilinin gerekçelerini kendi açılarından psikolojik bir çözümlemeye dönüştürme çabalarıdır. ki sapkınlığın olduğu yerde psikolojik çözümlemelere gitmek şaşırtıcı olmasa da iki karakterin de geçmişlerinde bir kadına aşık olup bu ilişkiyi devam ettirememesi ve arzuyu (devamı benim yorumum) yaşıtları veya reşit kadınlarla başaramadıklarını daha az kompleks daha basit ve daha masum (!) bulduklarına yöneltmeleri enteresandır. karşılığını bulamayan veya devamlılığı sağlanamayan erotik romantik duyguların daha yasaklı olduğu bilindiği halde daha küçüğe ve az karmaşık olana yönelmesi hem iki kitapta da suçtur hem de karakterlerin çaresizlikleri yine de belirtilmiş ve onları şeytani sapkınlardan yaşayan insanlara dönüştürmüştür. yine de dostoyevski karakterinin intihar etmesini istemiştir ya da svidrigaylov’dan beklediği e artık herhalde intihar etmesidir. yaşamdan kopmaları istenmiştir. arzusunun zararlı olduğunu anlayan birey intihar mı etmelidir ya da tek çıkış yolu yok olmak mıdır?

lolita’nın karakteri humbert bu ilişkiyi ileri götürüp lolitasıyla beraber eyaletlerce gezmekte ve ondan ayrılmak istememektedir. nabokov bu noktada daha cüretkardır çünkü arzusu yasaklı olduğu humbert kendini yok etmek yerine arzu nesnesini yanında tutmaya devam etmiştir. romanda yer verilmese de hissettirilen çocukla ilişkiye girdiğidir. yine de kitapta arınma isteği de verilmiştir. o da şeytani sapkın değil, arzusuna yenik düşen ve karşı koyması gerektiği halde koyamamış bir adamdır.

lolita iki defa sinemaya uyarlandı. kubrick’in lolitasını izlemeyenlere öneririm.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir