situasyonist enternasyonal manifesto . 1960

Varolan ├žer├ževe, teknolojinin kar┼č─▒ konulamayan geli┼čimi ve bunun toplumsal ya┼čam─▒m─▒zdaki anlams─▒z olas─▒ kullan─▒mlar─▒n─▒n [yaratt─▒─č─▒] ho┼čnutsuzlukla birlikte, g├╝n be g├╝n artan yeni be┼čer├« kuvveti boyunduruk alt─▒na alamaz. Bu toplumdaki yabanc─▒la┼čma ve tahakk├╝m, bir k─▒s─▒m de─či┼čkenler aras─▒nda da─č─▒t─▒lamaz; lakin yine ayn─▒ toplumun kendi i├žinde, hep birlikte reddedilebilir yaln─▒zca. Bug├╝nk├╝ ├žok-bi├žimli krizin devrimci ├ž├Âz├╝m├╝ne kadar t├╝m ger├žek ilerleme a├ž─▒k├ža ask─▒ya al─▒nm─▒┼čt─▒r.

Ger├žekten de [├Âzg├╝n bir ┼čekilde] “├╝retimi, ├╝reticilerin ├Âzg├╝r ve e┼čit birli─či temelinde yeniden ├Ârg├╝tleyen” bir toplumdaki ya┼čam─▒n ├Ârg├╝tsel perspektifleri nelerdir?

├çal─▒┼čma, bireye nihayetinde tam bir ├Âzg├╝rl├╝k veren ya┼čamsal maddelerin sosyalizasyonu ve ├╝retimin otomasyonu arac─▒l─▒─č─▒yla d─▒┼č bir ihtiyaca indirgenebilir. B├Âylelikle, t├╝m ekonomik sorumluluklardan, ├Âteki insanlara ve ge├žmi┼čteki dair t├╝m sorumluluklar─▒ndan ve bor├žlar─▒ndan azat edilerek insanl─▒k, bor├žlu i┼č ├Âl├ž├╝s├╝ne indirgenmesi imk├óns─▒z oldu─ču i├žin parayla ├Âl├ž├╝lemez yeni bir art─▒-de─čer ├ž─▒karacakt─▒r.

Herkesin ve her bir kimsenin ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n garantisi, ├Âzg├╝rce in┼ča edilen ya┼čam─▒n, oyunun de─čerinde bulunmaktad─▒r. Bu oyunsal (karnavalsal) zeminin yeniden yarat─▒m─▒n─▒n uygulamas─▒, insan─▒n insan taraf─▒ndan s├Âm├╝r├╝lmesinin son bulmas─▒yla g├╝vence alt─▒na al─▒nan yegane e┼čitlik ├žer├ževesidir. Oyunun ├Âzg├╝rle┼čmesi, yarat─▒c─▒ ├Âzerkli─či, dayat─▒lan ├žal─▒┼čma ve zevk aras─▒ndaki eski (ancient) i┼čb├Âl├╝m├╝n├╝n yerini alacakt─▒r.

Kilise zaten pop├╝ler ┼čenliklerde ihtiva edilen ilkel g├╝l├╝n├ž y├Ânelimleri bask─▒ alt─▒nda tutmak i├žin s├Âzde cad─▒lar─▒ yakm─▒┼čt─▒.
Kat─▒l─▒m─▒ olmayan, yalanc─▒, berbat oyunlar ├╝reten, halihaz─▒rdaki egemen toplumda ger├žek sanatsal bir etkinlik, bir su├ž olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r. Bu, yar─▒ gizli bir durumdur. Skandal ┼čekline b├╝r├╝nerek ortaya ├ž─▒kar.

Peki, durum ne kadar ger├žektir?

Daha ├žok insan varl─▒─č─▒nca k─▒┼čk─▒rt─▒lan daha iyi bir oyunun ger├žekli─čidir. B├╝t├╝n ├╝lkelerin devrimci oyuncular─▒, g├╝ndelik hayat─▒n tarih ├Âncesinden ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒ ba┼člatmak ├╝zere Sit├╝asyonist Enternasyonal’de birle┼čebilirler. Bu nedenle, ┼ču anda var olan sendikal, politik ├Ârg├╝tlenmelerden ba─č─▒ms─▒z, yeni k├╝lt├╝r├╝n ├╝reticilerinin ├Âzerk bir organizasyonunu tavsiye etmekteyiz. ─░lk halk hareketi, ├Ânc├╝ deneysel a┼čamas─▒n─▒ bu organizasyona b─▒rakt─▒─č─▒ anda, bizim atfetti─čimiz en acil hedef UNESCO’nun ele ge├žirilmesidir. Bu durum d├╝nya ├žap─▒nda birle┼čtirilince, sanat─▒n ve t├╝m k├╝lt├╝r├╝n b├╝rokratizasyonu, ge├žmi┼čin yeniden ├╝retimi ve eklektik konu┼čma temelinde d├╝nyada var olan sosyal-sistemlerin derin ili┼čkileraras─▒l─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒─ča vuran yeni bir olgudur.

Bu yeni ko┼čullara, devrimci sanat├ž─▒lar─▒n m├╝dahalesi, yeni bir eylem t├╝r├╝ olmal─▒d─▒r. Tek bir yap─▒ i├žerisinden y├Ânlendirilen k├╝lt├╝r├╝n bu y├Ânetimsel yo─čunla┼čmas─▒, komplocu ele ge├žirmeyi tercih etti─či i├žin, onun tam kendi varl─▒─č─▒ da darbe yoluyla ele ge├žirilebilir. Ve kurum, bizim y─▒k─▒c─▒ perspektifimiz d─▒┼č─▒nda herhangi bir anlaml─▒ kullan─▒mdan yoksun oldu─ču i├žin, bu ayg─▒t─▒n ele ge├žirilmesini ├ža─čda┼člar─▒m─▒z ├Ân├╝nde me┼čru g├Âr├╝yoruz. Ve onu ele ge├žirece─čiz.

Art arda gelen taleplerin a├ž─▒─ča kavu┼čturulmas─▒nda en ├Ânemli oldu─čunu kan─▒tlayan i┼či ├žabucak y├╝r├╝tece─čimizden emin oldu─čumuz i├žin, UNESCO’yu k─▒sa bir s├╝reli─čine de olsa ele ge├žirmemiz gerekli.

Yeni k├╝lt├╝r├╝n ilkesel karakteristi─či ne olabilir? Ve eski sanat ile nas─▒l kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒labilir?

  • G├Âsteriye kat─▒lm─▒┼č olana kar┼č─▒t olarak, ger├žek├ži Sit├╝asyonist k├╝lt├╝r, tam/total kat─▒l─▒m─▒ ├Ânerir.
  • Belirli bir zamana hapsedilmi┼č sanata kar┼č─▒t olarak, do─črudan ya┼čan─▒lan an─▒n ├Ârg├╝tlenmesini i├žerir.
  • ┬á├ľzelle┼č(tiril)en sanata kar┼č─▒t olarak, her an b├╝t├╝n bir halde kullan─▒labilir eylemleri i├žinde ta┼č─▒yan k├╝resel bir uygulamay─▒ i├žerir.

Do─čal olarak bu, ┼č├╝phesiz ki anonim olan kolektif ├╝retime meyilli olacakt─▒r (en az─▒ndan eme─čin art─▒k metala┼čmamas─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde, bu k├╝lt├╝r arkas─▒nda izler b─▒rakma gere─činin hakimiyetinde olmayacakt─▒r).

Bu deneyimin asgari ├Ânerileri b├╝t├╝n ya┼čan─▒labilir gezegenlere geni┼čletilebilir olan ve b├╝t├╝n gezegeni kaplayabilecek ├Âl├ž├╝de birle┼čik, dinamik bir kentle┼čme ve davran─▒┼čta bir devrim olacak.

Tek yanl─▒ sanat─▒n aksine, sit├╝asyonist k├╝lt├╝r bir diyalog, bir etkile┼čim sanat─▒ olacak.

Bug├╝n g├Âr├╝lebilen b├╝t├╝n k├╝lt├╝rlerin sanat├ž─▒lar─▒ toplumdan tamam─▒yla kopmu┼člard─▒r. T─▒pk─▒ rekabet dolay─▒s─▒yla birbirlerinden ayr─▒ld─▒klar─▒ gibi. Fakat kapitalizmin bu k├Âr d├╝─č├╝m├╝yle y├╝z y├╝ze kal─▒n─▒nca, sanat da esas olarak bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒nda tek yanl─▒ kalm─▒┼čt─▒r. ─░lkelli─čin (primitizm) bu kapal─▒ alan─▒, tamamlanm─▒┼č b├╝t├╝nl├╝kl├╝ bir ileti┼čimle alt edilmeli ve yerine konmal─▒d─▒r.

─░leri bir a┼čamada herkes, – mesela, ayr─▒lmaz bir bi├žimde total k├╝lt├╝r yarat─▒m─▒n─▒n ├╝reticileri/t├╝keticileri olarak- yenili─čin ├žizgisel kriterinin h─▒zl─▒ bir ┼čekilde ├ž├Âz├╝lmesine yard─▒mc─▒ olacak olanlar birer sanat├ž─▒ olacak. Herkes y├Ânelimlerin, deneyimlerin ├žok y├Ânl├╝ patlamas─▒yla ya da radikal olarak farkl─▒ ‘okullarla’ art arda olmayan, fakat an─▒nda olan durumlarla birlikte, konu┼čmak ├╝zere bir sit├╝asyonist olacak.

Biz zanaatlar─▒n tarihsel olarak sonuncusu olacak olan─▒ takdim edece─čiz. Amat├Âr-profesyonel sit├╝asyonist’in rol├╝ -uzmanl─▒k kar┼č─▒t─▒ olarak- yine, herkes kendi ya┼čamlar─▒n─▒n in┼čas─▒na ili┼čtirilmeyen sanat├ž─▒lar anlam─▒nda bir sanat├ž─▒ oldu─ču zaman, ekonomik ve zihinsel bolluk noktas─▒na de─čin uzmanla┼čmad─▒r. Fakat tarihin son zanaat─▒, yani S─░T├ťASYON─░ST ENTERNASYONEL aras─▒nda g├Âr├╝nd├╝─č├╝ ve zanaat olarak stat├╝s├╝ genelde ink├ór edildi─či zaman, kal─▒c─▒ bir i┼č b├Âl├╝m├╝ olmayan topluma ├žok yak─▒nd─▒r.

Bizi do─čru anlamayanlara, indirgenemez bir k├╝├ž├╝msemeyle sesleniriz ki, sizin kendilerinizin yarg─▒├ž oldu─čuna inand─▒─č─▒n─▒z sit├╝asyonistler, bir g├╝n sizi yarg─▒layacaklar. B├╝t├╝n bi├žimleriyle d├╝nyan─▒n ├Âzelle┼č(tiril)mesinin ka├ž─▒n─▒lmaz tasfiyesi olan d├Ân├╝m noktas─▒n─▒ beklemekteyiz. Bunlar bizim hedeflerimizdir ve bunlar insanl─▒─č─▒n gelecekteki hedefleri olacakt─▒r.

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir