Memory Theorem

zaman, kendi i├žinde ├žok ├Âncesinden durdurulmu┼č bir d├Âng├╝d├╝r.

e─čer her ┼čeyi en ba┼č─▒ndan beri izleyebilseydik, ne g├Âr├╝rd├╝k, d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝ hi├ž? kendi ama├žlar─▒ do─črultusunda, g├╝├ž’e yenik d├╝┼čm├╝┼č a├ž g├Âzl├╝ bir yarat─▒.

ilk ba┼člarda sadece kendine yetebiliyordu. ama her zaman daha fazlas─▒na ihtiya├ž duydu─ču i├žin, b├╝y├╝mesi gerekti─čini fark etti. b├╝y├╝meli ve daha fazlas─▒na sahip olmal─▒yd─▒. o kadar yava┼č ve s─▒k─▒c─▒ ki.. ├žok k├Ât├╝ bir nboom deneyimi gibi sanki, hi├ž gitmeyecekmi┼č gibi kan─▒nda dolanan yage, bu seni ├Âld├╝r├╝yor.

kendini tan─▒mayacak kadar uzun s├╝re sonra, ilk yarat─▒l─▒┼č; adem. bir sonraki sonsuzlu─ču bekleyemez, ademin “kan─▒ndan” yarat─▒lan havva. peki ya ┼čimdi ne olacak? evet 2 insan dans edebilir, ama bundan daha fazlas─▒na ihtiyac─▒m─▒z var.

d├╝nya n├╝fusu hen├╝z 4. kabil, habili ├Âld├╝r├╝yor. Zaman’─▒n buna ihtiyac─▒ var. Ac─▒l─▒ ve donuk oldu─ču s├╝rece ya┼čant─▒m─▒z, daha fazla beslenebiliyor.

Bu daha ├žok, boktan bir g├╝n├╝n├╝z ile g├╝zel bir g├╝n├╝n├╝z aras─▒ndaki fark─▒ yorumlamakla alakal─▒.

S─▒k─▒ld─▒─č─▒n─▒z, i─čren├ž bir i┼čte ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z, k├Ât├╝ bir haberin geldi─či g├╝nlerde, zaman─▒n ne kadar yava┼č ge├žti─čini fark ettiniz mi hi├ž? peki ya tam tersi, mutlu oldu─čunuz, sevgilinizle g├╝zel vakit ge├žirdi─činiz, ak┼čam belirtilen saatte evde olman─▒z gereken g├╝nlerde, zaman─▒n ne kadar h─▒zl─▒ ve umursamazca akt─▒─č─▒n─▒ fark ettiniz mi?

Zaman─▒n ho┼čuna giden ve sizin i├žin “k├Ât├╝” olan bir g├╝n asla 24 saat s├╝rmez. ├ľyle bir g├╝n ortalama 35 saat s├╝rmektedir ve z─▒t kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ise zaman─▒n hi├ž sevmedi─či sizin i├žin “g├╝zel” olan bir g├╝n ortalama 17 saat s├╝rmektedir.

├ž├╝nk├╝, O sizin en yo─čun, yap─▒┼čkan, t─▒kal─▒ an-─▒-lar─▒n─▒zla en verimli ┼čekilde beslenebiliyor, i┼čte bu y├╝zden mutlu olman─▒za ihtiyac─▒ yok!

bildi─činiz gibi, hepimiz g├Âzlerimizle bir film ├žekiyoruz. buna “d├╝nyadaki hayat” diyebilirsiniz. ne dedi─činizin pek bir ├Ânemi yok. ve bildi─činiz gibi O’nun bir yans─▒mas─▒ olarak, bir r├╝zgar gibi y├╝z├╝m├╝ze ├žarpan “zaman─▒n” i├žinde kendi yans─▒malar─▒m─▒zla bo─ču┼čuyoruz.

bu daha ├žok, 20 ya┼č─▒ndaki bir insan─▒n “kendimi 60 ya┼č─▒nda gibi hissediyorum, ruhum ├žok yorgun” demesinin alt─▒nda ki pis kokuyu a├ž─▒kl─▒yor. “┼čimdi” dedi─čimiz “O”nu 3 farkl─▒ yans─▒mayla birlikte ya┼č─▒yoruz.

Ge├žmi┼č; b├Âl├╝nerek ve silinerek gelece─či olu┼čturuyor. bu b├Âl├╝nme ve silinmelerin aksi durumunda ise, gelece─čimiz ge├žmi┼čimizin tekrar─▒ olmaktan ├Âteye gidemiyor.

Gelecek; kalemini ge├žmi┼čin silgi tozlar─▒ndan yaratan bir sihir numaras─▒. hi├žbir zaman nas─▒l olaca─č─▒n─▒ bilemiyoruz ama asl─▒nda hepsini yazan ve ├žok ├Âncesinde ya┼čayanda bizleriz.

┼×imdi; O’nun kendisi. E─čer “┼čimdi” ye sahip olabilirsek, zaman─▒n kendisine de sahip olabiliriz.

Bunun i├žin ├žok ya┼čl─▒s─▒n.

yapmam─▒z gereken tek ┼čey, onun bo┼č bir an─▒n─▒ yakalamak:
bir g├╝n boyunca g├Âzlerinizi hi├ž ay─▒rmadan bir saate bakmay─▒ denediniz mi?

zaman─▒ ├Âl├žebildi─čimiz tek esas ger├žeklik olan, her yerde, her mekanda, her telefonda -yani insanda bulunan “saat” in, y─▒llard─▒r i├žimize i┼členmi┼č ve kabul ettirilmi┼č bir ajan oldu─čunu nas─▒l bilebilirdik ki…

-2. se├ženek, t├╝m d├╝nya insanlar─▒ olarak, b├╝t├╝n bir g├╝n boyunca hi├ž g├Âzlerimizi ay─▒rmadan saat(ler)e baksayd─▒k, ne olurdu?

bu evren sadece insanlar i├žin yarat─▒lmad─▒, bu evren hi├žbir zaman insanlar i├žin yarat─▒lmad─▒. hepsi “kendisi” i├žindi.

bir ├žember d├╝┼č├╝n├╝n ve ├žemberin tam ortas─▒nda k├╝├ž├╝k bir nokta. ├žemberin s─▒n─▒r ├žizgileri, birbirini takip eden ve kendi k├╝├ž├╝k sonsuzlu─čunda s├╝reklili─če sahip olan “ge├žmi┼č ve gelece─čimiz.” ┬á├žemberin ortas─▒ndaki nokta da biziz. ve ├žember; ┼čimdi.

ve o ├žemberi kay─▒t yapmakta olan bir g├Âz olarak d├╝┼č├╝n├╝n. bu durum do─čal olarak ikinci bir ├žemberin (g├Âz’├╝n) varl─▒─č─▒n─▒ kesin k─▒lacakt─▒r. birbirine yatay paralellikte, kendilerinden bir haber iki ger├žeklik, s─▒k─▒lmadan ayn─▒ ┼čeyleri ya┼čayan.

peki “neden milyon yolunuz varken tek bir yoldan gidiyorsunuz”?

M teorisi:

“Bu kuram 5 farkl─▒ sicim kuram─▒’n─▒ birle┼čtirmi┼čtir ve 10 yerine 11 boyutlu bir evren┬áresmi ortaya koymu┼čtur. ┼×u an bilinen 3 boyutlu evrenimizi, ├žok daha b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝lerde daha fazla boyuttan olu┼čan bir┬áuzay-zaman┬ái├žinde dola┼čan ├╝├ž boyutlu bir zar olarak tan─▒mlar. ─░├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z evrenin 11 ya da daha k├╝├ž├╝k boyutta bir uzay-zamanda bir ada (bir D-zar) olabilece─či ve bu uzay-zamanda benzeri bir├žok evren olabilece─či bu teoremle ortaya konuluyor.” -vikipedi, ├Âzg├╝r ansiklopedi

e─čer hepsini “┼č─▒k” diye boyayabilseydik ve bunlar─▒ yapt─▒─č─▒m─▒zdan dahi haberimiz olmasayd─▒, yani bundan bir milyar y─▒l ├Âncesini bile yans─▒yan atomlar─▒m─▒z sayesinde biliyor olup, 10 dakika ├Âncesini hat─▒rlayamad─▒─č─▒m─▒z i├žin kendimize k─▒z─▒yor olsayd─▒k, o zaman an─▒lar─▒m─▒z─▒ ┼čimdiye ta┼č─▒yabilir miydik? bundan y─▒llar ├Ânce ya┼čanm─▒┼č bir an’─▒, tam ┼ču an dilimi i├žinde t├╝m ger├žekli─čiyle ya┼čayabilir miydik?

bilinmezli─čin sembol├╝n├╝ ta┼č─▒yan her ┼čeyin teorisi belkide sadece “m” de─čildi, en ba┼č─▒ndan beri biliyor oldu─čumuz ama asla hat─▒rlayamad─▒─č─▒m─▒z o k├╝├ž├╝k ┼čey “Memory Theorem” di…

(“zamanla” g├╝ncellenecektir.)

O Kad─▒n i├žin.

zaman

Zaman, dalgalar ┼čeklinde da─č─▒lm─▒┼č bir yoldur. ─░├žinde bulundu─čumuz sabit ├žizgi, kendi zaman─▒m─▒z─▒ e┼čit ve stabil tutmaktan fazlas─▒ de─čildir. E─čer zaman─▒n s─▒n─▒rlar─▒na do─čru gidersek ne mi olur? Zaman─▒n s─▒n─▒rlar─▒nda, durmaya yak─▒n bir hi├žlik vard─▒r. D├╝nyan─▒n┬á kutup ├žizgileri gibi, en u├ž noktalarda yo─čunluk hat safhadad─▒r. A─č─▒rla┼čm─▒┼č, b├╝t├╝nle┼čmi┼č ve yok olu┼čun ├žizgisine gelmi┼č bir ÔÇťzamanÔÇŁ. Peki orada ne g├Ârece─čiz? Buradakinden farkl─▒ ne bulaca─č─▒z orada kendimiz i├žin? Bir solucan deli─či yaratman─▒n imkans─▒z oldu─ču bilim taraf─▒ndan bilinen bir ger├žek olsa da, olas─▒ bir┬á ihtimalle yarat─▒lan solucan deli─činin bir mikro saniye i├žinde yok olaca─č─▒ s├Âyleniyor. O bir mikro saniyeyi g├Âzlemleyebilseydik ne g├Ârecektik peki? ┼×imdi g├Ârd├╝klerimizden ├žok da fazlas─▒n─▒ de─čil. O an, o bir mikro saniye i├žinde yap(a)mayaca─č─▒m─▒z tek ┼čey zaman─▒ ├Âl├žmek olacakt─▒. Buradakiyle tek fark, kontrol├╝ bir kez olsun Onun g├╝c├╝ne b─▒rakmak ve izlemek olacakt─▒. K├╝├ž├╝k bir k─▒v─▒lc─▒m, hepsi bu kadar. Ard─▒ndan gelen k─▒p─▒rt─▒s─▒z sonsuz sessizlik. Peki ya bunu d├╝nyam─▒zda ya┼čam─▒┼č olsayd─▒k, bir tak─▒m uyu┼čturucu maddelerin insanl─▒─ča en ba┼č─▒ndan beri g├Âstermek istenileni sundu─čunu varsaysayd─▒k. G├Ârece─čimiz ┼čey kar┼č─▒s─▒nda tepkimiz┬á ne olurdu? Sarmal yap─▒s─▒n─▒n i├žinde e┼čit da─č─▒lm─▒┼č bir dura─čanl─▒k. Ayn─▒ anda her yerde, her ┼čekilde e┼čit ilerleyen ama i├žindeyken bunu g├Ârmenizi engelleyen bir zamansal sapma. Kendi solucan deli─čimiz, kendimiziz. Ve s─▒n─▒rlar─▒nda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z bo┼čluk ayn─▒ zamanda sabit bir ├žizgi, dalgal─▒ bir yolun d─▒┼č kap─▒s─▒, tam kalbi. Bu durum, i├žinden ├ž─▒k─▒lmas─▒ ─▒┼č─▒k y─▒l─▒nda bir ihtimalle ├ž├Âz├╝mlenebilen ÔÇťzaman─▒n d─▒┼č─▒na yolculuk.ÔÇŁ Etraf─▒n─▒za bir bak─▒n, on y─▒llard─▒r ├Âl├žmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z ve dahice sisteminize alet etti─činiz ÔÇťzamanÔÇŁ sizlere ne anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yor? Sadece bir mikro saniyeli─čine kendi g├Âzlerinizle yakalay─▒n i├žinde bulundu─čumuz sarmal solucan deli─čini. Yans─▒malar─▒n ├Ârt├╝┼čt├╝─č├╝ (tekrar ediyorum yank─▒ de─čil, yans─▒ma) birer karadelik, ÔÇť─▒┼č─▒─č─▒ dahi i├žinde hapsedenÔÇŁ, g├Ârebildi─čimizden fazlas─▒ de─čil, ÔÇťkaranl─▒─č─▒ dahi i├žinde hapsedenÔÇŁ, solucan deli─čini tarif etmek i├žin bir ka─č─▒t silindir ┼čeklinde yuvarlan─▒r ve iki uzak noktan─▒n solucan deli─či sayesinde s─▒rt s─▒rta geldi─či g├Âsterilir, i┼čte kendi solucan deli─čimiz dedi─čim ┼čeyde bu noktada tam olarak ÔÇťg├╝ne┼čÔÇŁ. Ne anlatmak istedi─čini g├Ârebiliyor musunuz? Etraf─▒nda d├Ând├╝─č├╝m├╝z├╝ sand─▒─č─▒m─▒z t├╝m bu egoist yap─▒n─▒n asl─▒nda kendi i├žine do─čru k─▒vr─▒ld─▒─č─▒n─▒n fark─▒nda m─▒s─▒n─▒z? Sarmal silindir bir d├╝zenin kaotik ritmi. En ba┼čta anlatt─▒─č─▒m gibi, ┼čimdiyi 3 farkl─▒ zamanda ya┼č─▒yor olu┼čumuz demektir bu, ayn─▒ anda, birbirini saran ve g├Ârmemizi engelleyen birer yans─▒ma.

Biz insanlar, bilmedi─čimiz ve ula┼čamad─▒─č─▒m─▒z ┼čeylere her zaman en fazlas─▒n─▒ y├╝klemeyi tercih ettik. Karadelik, bunlar─▒n en ├╝st k─▒sm─▒. Peki i├žinde ne bulmay─▒ bekliyoruz, orada evrenin t├╝m s─▒rlar─▒n─▒n yatt─▒─č─▒na ger├žekten inand─▒rabilir miyiz kendimizi? Bana kal─▒rsa karadelikler, sadece bizden olu┼čan devasa k├╝tleler. E─čer bir g├╝n i├žlerine girebilirsek, orada kendi ya┼čanm─▒┼čl─▒klar─▒m─▒zdan fazlas─▒n─▒ g├Âremeyece─čiz. Peki bu milyar y─▒ll─▒k bir hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ m─▒ olacak? Hay─▒r, bu, en ba┼č─▒ndan beri ula┼čmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z tek ger├žek olacak. Hat─▒rlanabilir ve birka├ž fedakarl─▒kla de─či┼čtirilebilir bir ge├žmi┼č. ─░zafiyet teorisinin ├Âtesinde, yer ├žekiminden ├Âncesine dayanan ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir ger├žek. En ba┼č─▒nda, ÔÇťhareketinÔÇŁ ba┼člag─▒c─▒n da, hi├žbir karadelik yoktu ve bizim ├Âmr├╝m├╝z├╝ doldurarak i├že do─čru ├ž├Âk├╝┼člerimiz, karadelikleri var etmeye ba┼člad─▒. Ama bu sarmal yap─▒n─▒n i├žinde ka├ž─▒lamayacak tek bir ger├žek, ┼čimdinin de bir kara deli─če d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ ve ayn─▒ zamanda karadeli─čin i├žinde de istemsiz bir ┼čekilde s├╝regelen bir ┼čimdinin ya┼čand─▒─č─▒ ger├že─čidir. Yani, ÔÇťya┼čan─▒lanÔÇŁ hi├žbir ┼čey ├Âlm├╝yor.┬á Hepsinin hat─▒ralar─▒m─▒z─▒n i├žine gizlenmi┼č ufak kodlar oldu─čunu anlayaca─č─▒z. Belki bir g├╝n, benim yerime yine ben, senin i├žin orada olaca─č─▒m. Karanl─▒─ča bakmay─▒ ├Â─črendi─čimizde, ne kadar renkli ve ┼čehvetli oldu─čunu g├Ârece─čiz.

Duygular tek inan├ž kayna─č─▒m─▒z, bunu kabullenmenin ba┼čka bir yolu yok. Sonsuz bir durgunlukta hissizce s├╝r├╝klenmekten korkmamam─▒z gerekiyor; bize sunulan tek ger├žekten.

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir