kick it over!

kick it over! dünyadaki bütün ekonomi öğrencilerini üniversitelerde okutulan ECON-101 (Ekonomiye giriş) dersinin içeriğini – bir çok üniversitede neoklasik iktisat öğretilir, doğrusu budur cicidir denir – yani bütün ekonomi eğitimini yeniden yapılandırmaya çağırıyor. adbusters menşeli bu oluşum iktisatın aslında son dönemde oldukça tartışılmaya başlanan psikolojik tarafını yani insan tarafını ön plana çıkartarak içinde insan psikolojisi bulunan bir bilimi formüllerle, rakamlarla ifade edemezsin o rakamlar sadece anlamana yardımcı olur diyor.

mevcut iktisat teorisinin temelinde şu varsayım bulunur: insan kendi çıkarını düşünür ve karar verme aşamasında her türlü bilgiye sahip olup, bütün opsiyonlar arasında kendine en faydalı olacak tercihi yapar. bu sadece iyi bir tercih değil yapılabilecek en iyi tercihtir yani iktisat terimi kullanmamız gerekirse bu tercih “optimal”dir. bu optimal tercihi bulmak için de matematiğin kocaman bir dalı vardır; diferansiyel hesabı. kısaca şu anlama gelir; sigara içerseniz kanser olma olasılığınız artar, sağlıksız beslenirseniz kilo alırsınız ama bütün bunlar “optimal” bir tercihtir. mevcut alternatifler içerisinde size en faydalı olan budur, bak abi türev türev alarak kanıtladım denilebilir. eleştirilen nokta iktisat öğretiminin temeline bu noktadan başlanmasıdır.

daha sonralarda geliştirilen “bounded rationality” – sanırım “kısıtlı rasyonellik” olarak çevirmişler, bu olayı biraz daha düzeltmeye çalışsa da – insan her zaman her türlü bilgiye erişemez, bazen yaptıkları tercihler optimal olmayabilir – yine de tamamiyle gerçeği yansıttığı söylenemez. 2 milyar insanın günde 2 dolardan daha az bir parayla yaşamaya çalıştığı günümüz ekonomik sisteminin başarısızlığı ortadayken daha fazla bu teori üzerine gidilmemesi gerektiğini anlatmaya çalışıyorlar özetle.

aşağıda manifestolarını okuyabilirsiniz. manifesto oldukça yüzeysel gelebilir, fakat site içerisinde ayrıntılı ve başarılı makaleler mevcut. sadece ekonomi öğrecileri / ilgilileri değil, mevcut düzeni anlamaya çalışan herkese güzel bir bakış açısı. kick it over! ya da friedman’ın kıçına bin tekme!

Biz, aşağıda imzası bulunanlar, şunu itham ediyoruz: neoklasik ekonominin hocaları ve onların mezun ettiğini öğrenciler dünya üzerindeki büyük dolandırıcılığı ebedileştirmişlerdir.

Soyut bilimin formülleri ve yasaları altında çalıştığınızı iddaa ediyorsunuz, fakat gerektirdiği bütün görecelik ve belirsizlik ile çalışmanız bir sosyal bilim. Sizi olmadığınız bir şeyi olduğunuz gibi göstermeye çalıştığınız için suçluyoruz.

Ofislerinizde matematiksel jargonunuz tarafından korunarak saklanıyorsunuz, fakat bu arada gerçek dünyada ormanlar yok oluyor, türlerin soyu tükeniyor ve insan yaşamları duyarsızca mahvediliyor. Sizi gezegenimizdeki yaşamın yönetimindeki bütün ihmalkarlığınız için suçluyoruz.

Başlangıcından beri bildiğiniz gibi iktisadi kalkınmanın ölçülerinden biri, gayrisafi milli hasıla kusurlu ve bitmemiş; ve siz onun global bir standart haline gelip medyanın her alanında her gün raporlanmasına izin verdiniz. Sizi kalkınmanın ilüzyonunu umursamazca yansıttığınız için suçluyoruz.

Büyük zararlar verdiniz fakat sizin zamanınız sona eriyor. Sisteminiz dağılıyor, hatalarınız çoğalarak ortaya çıkıyor. Ekonomik devrim başladı, tarihte olduğu gibi ümitli ve kararlı. Kendi ekonomik paradigmalarımızın çatışması olacak, kendi karar anımız olacak, ve bunların herbirinden yeni bir ekonomi doğacak – açık, bütünlüğe dayalı, insan ölçekli.

Siz eski keçileri bir kampüsten diğerine gücünüzü kaybedene kadar kovalayacağız. Ardından, gelecek aylar ve yıllarda kıyamet makineninizi yeniden programlamaya çalışmaya başlayacağız.

kickitover.org adresinde bu manifestoyu imzalayın.

ayrıca bu konuyla ilişik aşağıdaki siteleri de tavsiye ederim;