İş isteyin, iş vermezlerse ekmek isteyin. Ekmek vermezlerse, ekmeğinizi alın.

emma goldman. kendisini anarşik kızlarımızın feysbuk pırofil pikçırlarından ve ara ara muhakkak paylaşılan “dans edemeyeceksem bu benim devrimim değildir.” lafından tanıyorsunuz. fakat bu iki başlıkla sınırlı değil elbet.

1869-1940 yılları arasında yaşayan goldman anarko-feminzim’in kurucusu olarak kabul edilir. evlilik sözleşmesine yönelik eleştirileri ve doğum kontrolünün gerekliliğini vurgulaması ile ön plana çıkmıştır. alexander berkman – fedya ile birlikte hayatı boyunca üçlü bir ilişki yaşamıştır ve her iki sevgilisiyle de cinsel özgürlükçülük ilkelerini hayata geçirmiştir.

anarşizme olan inancı amerikada 4 anarşistin uyduruk gerekçelere dayandırılarak idam edilmesi sonrasında kuvvetlenmiş, amerikanın her yerinde ateizm, özgür aşk ve devrim savunucusu olarak konuşmalar yapmıştır. “mother earth” isimli çıkardığı edebiyat ve sanat dergisinin editörlüğünü yapmıştır. bir çok kez hapse girmiş, ardından 1. dünya savaşı sırasında düzenlediği mitingler gerekçesiyle rusya’ya sınırdışı edilmiştir. rusya’da ilk başta desteklediği bolşeviklerin durumunu görünce hayal kırıklığına uğramış ve avrupaya doğru yol almıştır. amerikayı sık sık özlediğini dile getirmiş lakin ki ancak kanada’da öldükten sonra geçiş izni almış, amerikaya gömülmüştür.

çıkarların dayanışmasıyla başlayan ve sonunda özgür bir komünizme dönüşen, birbiriyle gevşek bir şekilde birleşen üretici gruplar, topluluklar ve toplumların gönüllü işbirliğine dayalı bir toplumu savunmuştur. sendikalizme, doğrudan eylemin devrimci potansiyeline, endüstriyel sabotaja ve genel greve gönülden inanmıştır.

hayatını anarşizm mücadelesine ve kadın özgürlüğüne adamış olan emma goldman toplum tarafından tamamiyle kabul edilemez ve fevkalade tehlikeli bir kadın olarak anılmıştır. ifade özgürlüğünü her daim savunmuş, insanları düşünmeye yöneltmesi ve devleti her fırsatta eleştirmesi bir çok noktada faydalı ve ilham verici olmuştur.

henüz inceleme fırsatı bulamadığım fevkalede tehlikeli fanzin’e sanıyorum kendisi isim referanslığı yapmakta. magazinsel kısımları bir yana bırakıp kendisinin düşüncelerine odaklanmakta yarar var diyenlere “emma goldman: anarchism and other essays (1917)” ebook’unu çekilişsiz kurasız veriyoruz. ya şimdi onu kim okuyacak diyenler “emma goldman: fevkalade tehlikeli bir kadın” belgeselini izleyebilirler. banane bu kadından diyenler ise alt+tab yapıp milliyet.com.tr ile yollarına devam edebilirler.