durumcu manifesto

Varolan ├žer├ževe, teknolojinin kar┼č─▒ konulamayan geli┼čimi ve bunun anlams─▒z toplumsal ya┼čam─▒m─▒zdaki olas─▒ kullan─▒mlar─▒n─▒n [yaratt─▒─č─▒] ho┼čnutsuzlukla birlikte g├╝n be g├╝n artan yeni be┼čeri kuvveti boyunduruk alt─▒na alamaz.

Bu toplum i├žerisindeki yabanc─▒la┼čma ve tahakk├╝m, bir dizi ba┼čka ┼čekiller aras─▒nda da─č─▒t─▒lamaz, ancak bizzat bu toplumun kendisi taraf─▒ndan toptan reddedilebilir. Bug├╝nk├╝ ├žok-bi├žimli krizin devrimci ├ž├Âz├╝m├╝ne kadar t├╝m ger├žek ilerleme a├ž─▒k├ža ask─▒ya al─▒nm─▒┼čt─▒r.

Ger├žekten de [├Âzg├╝n bir ┼čekilde] “├╝retimi ├╝reticilerin ├Âzg├╝r ve e┼čit birli─či temelinde yeniden ├Ârg├╝tleyen” bir toplumdaki ya┼čam─▒n ├Ârg├╝tsel perspektifleri nelerdir? ├çal─▒┼čma, ├╝retimin otomasyonu ve hayati mallar─▒n toplumsalla┼čt─▒r─▒lmas─▒ yoluyla d─▒┼čsal bir gereklilik olarak giderek azalacakt─▒r –ki bu, en sonunda, bireye tam bir h├╝rriyet sa─člayacakt─▒r. B├Âylece, t├╝m ekonomik sorumluluklardan, ge├žmi┼čin ve di─čer insanlar─▒n t├╝m bor├ž ve sorumluluklar─▒ndan kurtulmu┼č olan insano─člu, ├╝cretli ├žal─▒┼čma ├Âl├ž├╝s├╝ne indirgenmesi imkans─▒z oldu─ču i├žin paraya ├ževirilemeyen yeni bir art─▒k de─čer ├╝retecektir. Her insan─▒n ve t├╝m insanlar─▒n h├╝rriyetinin g├╝vencesi, oyunun ve ├Âzg├╝rce in┼ča edilmi┼č ya┼čam─▒n de─čerindedir. Bu civelek e─člencenin ger├žekle┼čtirilmesi, insan─▒n insan taraf─▒ndan s├Âm├╝r├╝lmesinin son bulmas─▒yla g├╝vence alt─▒na al─▒nan yegane e┼čitlik ├žer├ževesidir. Oyunun ├Âzg├╝rle┼čmesi ve onun yarat─▒c─▒ otonomisi, dayat─▒lan ├žal─▒┼čma ile edilgen bo┼č zaman aras─▒ndaki eski i┼čb├Âl├╝m├╝n├╝n yerini alacakt─▒r.

Kilise, halk kutlamalar─▒nda korunan ilkel civelek e─čilimleri bast─▒rmak amac─▒yla s├Âzde cad─▒lar─▒ zaten yakm─▒┼čt─▒r. Gayri-kat─▒l─▒m─▒n [non-participation] berbat kalp-oyunlar─▒n─▒ ├╝reten varolan hakim toplumda, ger├žek sanatsal faaliyet zorunlu bir ┼čekilde bir su├ž olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r. Bu k─▒smen gizlidir. Skandal bi├žiminde ortaya ├ž─▒kar.

Peki ger├žek durum nedir? Bu, tamamen insan varl─▒─č─▒yla provoke edilen daha iyi bir oyunun ger├žekle┼čmesidir. T├╝m ├╝lkelerin devrimci oyuncular─▒, g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n tarih├Âncesinden ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒ ba┼člatmak i├žin S.I.’da [Durumcu Enternasyonal] birle┼čebilirler.

┼×u andan itibaren ge├žerli olmak ├╝zere, varolan siyasi ve sendikal ├Ârg├╝tlenmelerden ba─č─▒ms─▒z olarak (├ž├╝nk├╝, biz, bunlar─▒n halihaz─▒rda varolan─▒n idaresinden daha ba┼čka bir ┼čey ├Ârg├╝tleme kapasitesine sahip olduklar─▒ndan ┼č├╝pheliyiz), yeni bir k├╝lt├╝r├╝n ├╝reticilerinin otonom ├Ârg├╝tlenmesini ├Âneriyoruz.

Bu ├Ârg├╝tlenme ilk kamusal kampanyas─▒na y├Ânelik ba┼člang─▒├žtaki deneysel a┼čamay─▒ geride b─▒rakt─▒─č─▒ andan itibaren, bu ├Ârg├╝te atfetti─čimiz en acil ama├ž UNESCO’nun ele ge├žirilmesidir. D├╝nya d├╝zeyinde birle┼čmi┼č olan sanat─▒n ve t├╝m k├╝lt├╝r├╝n b├╝rokratikle┼čmesi, eklektik bir korumac─▒l─▒k ve ge├žmi┼čin yeniden ├╝retimi temelinde d├╝nyada bir arada varolan toplumsal sistemlerin kar┼č─▒l─▒kl─▒ derin ili┼čkilerini ifade eden yeni bir fenomendir. Devrimci sanat├ž─▒lar─▒n bu yeni ko┼čullara kar┼č─▒ hamlesi yeni t├╝rde bir eylem olmal─▒d─▒r. K├╝lt├╝r y├Ânetimini tek bir yap─▒ i├žerisinde toplayan bu yo─čunla┼čma komplocu [putsch] ele ge├žirmeyi tercih etti─či i├žin; ve kurum, bizim y─▒k─▒c─▒ perspektifimiz d─▒┼č─▒nda herhangi bir anlaml─▒ kullan─▒mdan yoksun oldu─ču i├žin, bu ayg─▒t─▒n ele ge├žirilmesini ├ža─čda┼člar─▒m─▒z ├Ân├╝nde me┼čru g├Âr├╝yoruz. Ve onu ele ge├žirece─čiz. Uzun bir talepler dizisinin ayd─▒nlat─▒lmas─▒nda en ├Ânemli [i┼č] oldu─ču ortaya ├ž─▒kacak olan bu i┼či h─▒zla yerine getirece─čimizden emin oldu─čumuz i├žin, yanl─▒zca k─▒sa bir zaman i├žin olsa dahi UNESCO’yu ele ge├žirmeye kararl─▒y─▒z.

Yeni k├╝lt├╝r├╝n temel ├Âzellikleri ne olacakt─▒r ve eski sanatla nas─▒l kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lacakt─▒r?

G├Âsteri [spectacle] kar┼č─▒, ger├žekle┼čtilen durumcu k├╝lt├╝r topyek├╝n bir kat─▒l─▒m─▒ i┼čin i├žine sokar.

Korunan sanata kar┼č─▒, ya┼čanan an─▒n derhal ├Ârg├╝tlenmesidir.

Par├žalanm─▒┼č [particularised, birbirinden tamamen ayr─▒, her biri kendine ├Âzg├╝ ve ├Âzel olarak g├Âr├╝len] sanata kar┼č─▒, bu, kullan─▒labilir t├╝m unsurlarla her an ilgili olan, k├╝resel bir pratik olacakt─▒r. Tabiatiyle, bu, hi├ž ┼č├╝phesiz ki anonim olacak bir kolektif ├╝retime meyledecektir (en az─▒ndan i┼člerin art─▒k metala┼čmamas─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde, bu k├╝lt├╝r arkas─▒nda izler b─▒rakma gere─činin hakimiyetinde olmayacakt─▒r.) Bu deneyimlerin asgari ├Ânerileri, davran─▒┼čta bir devrim ve –t├╝m gezegene yay─▒lma, ve bunun da ├Âtesinde ya┼čan─▒labilir t├╝m gezegenlere yay─▒lma yetisine sahip olan– dinamik ├╝niter bir ┼čehirciliktir.

Tek y├Ânl├╝ [unilateral] sanat kar┼č─▒s─▒nda, durumcu k├╝lt├╝r bir diyalog sanat─▒, bir etkile┼čim sanat─▒ olacakt─▒r. Bug├╝n, –t├╝m g├Âr├╝n├╝r k├╝lt├╝r├╝yle– sanat├ž─▒lar, t─▒pk─▒ rekabet nedeniyle birbirlerinden kopar─▒ld─▒klar─▒ gibi, toplumdan tamamen kopar─▒lm─▒┼člard─▒r. Ancak sanat, kapitalizmin bu a├žmaz─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya iken, buna tepki olarak temelde tek y├Ânl├╝ kalm─▒┼čt─▒r. ─░lkelcili─čin bu i├žine kapal─▒ d├Âneminin ├╝stesinden tam bir ileti┼čimle gelinmelidir.

Daha ileri bir a┼čamada, herkes bir sanat├ž─▒, yani b├╝t├╝n k├╝lt├╝r yarat─▒m─▒n─▒n ayr─▒lmaz bir ├╝reticisi-t├╝ketici haline gelecektir; bu ise do─črusal yenilik kriterinin h─▒zla da─č─▒t─▒lmas─▒na yard─▒m edecektir. E─čilimlerin, deneyimlerin veya radikal ┼čekilde farkl─▒ “okullar─▒n” ├žok-y├Ânl├╝ –birbiri ard─▒na de─čil, e┼č zamanl─▒– patlamas─▒yla, tabiri caizse herkes bir durumcu olacakt─▒r.

Tarihsel olarak zanaatlar─▒n en sonuncusu olacak ┼čeyi resmen ba┼člataca─č─▒z. Amat├Âr-profesyonel –uzman kar┼č─▒t─▒– bir durumcunun rol├╝, yine de –sanat├ž─▒lar─▒n kendi ya┼čamlar─▒n─▒ in┼ča etmeyi sonland─▒rmam─▒┼č olmalar─▒ anlam─▒nda– herkesin “sanat├ž─▒” oldu─ču ekonomik ve zihinsel bolluk noktas─▒na gelinceye kadar uzmanla┼čmad─▒r. Ancak, tarihin son zanaat─▒, kal─▒c─▒ bir i┼čb├Âl├╝m├╝ [uzmanla┼čma] olmadan topluma o derece yak─▒nd─▒r ki, SI i├žinde ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda, zanaat olarak stat├╝s├╝ genellikle reddedilir.

Bizi do─čru d├╝r├╝st anlamayanlara, k├╝├ž├╝msenemez bir a┼ča─č─▒lamayla ┼čunu s├Âyl├╝yoruz: “Belki de yarg─▒├žlar─▒ oldu─čunuza inand─▒─č─▒n─▒z durumcular, bir g├╝n gelecek sizi yarg─▒layacaklar. T├╝m bi├žimleriyle yoksunluk d├╝nyas─▒n─▒n ka├ž─▒n─▒lmaz tasfiyesi olacak o d├Ân├╝m noktas─▒n─▒ bekliyoruz. Bunlar bizim hedeflerimizdir, ve bunlar insanl─▒─č─▒n gelecekteki hedefleri olacakt─▒r.”

17 May─▒s 1960

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir